Omgaan met werkdruk

Welke factoren spelen een rol?

De mentale druk die we ervaren door het werk lijkt toe te nemen de laatste decennia. Denk maar aan een constante stroom van reorganisaties, digitalisering en hogere werkeisen. Wanneer wordt werkdruk ook werkstress? En hoe kun je hier het beste mee omgaan? 

Je kent het misschien wel. Het gevoel als een berg op te zien tegen de dag die nog moet beginnen. Omdat de to-do-lijst op je werk ontzettend lang is geworden en je het gevoel hebt dat het nooit op tijd gaat afkomen. Of omdat je manager iets onmogelijks van je verwacht. Niet zo gek dus dat de stress af en toe flink kan toeslaan op het werk. Ongeveer 1 op de 3 werknemers geeft dan ook aan een hoge werkdruk te ervaren. Toch is een hoge werkdruk wat anders dan het simpelweg erg druk hebben op het werk. Werkdruk ontstaat als een werknemer consequent moeite heeft om te voldoen aan de eisen die het werk stelt.
 

Hoog werktempo

Sonja van Hamersveld is eigenaar van adviesbureau Charly Green, dat organisaties ondersteunt bij duurzame inzetbaarheid en de groei naar meer vitaliteit. Ze legt uit: “Het ervaren van mentale werkdruk kan verschillende oorzaken hebben. De voor de hand liggende reden is een hoog werktempo of structureel te veel werk in te weinig tijd af moeten hebben. Maar van invloed zijn ook bijvoorbeeld ook de persoonlijkheid, privésituaties en leefstijl van werknemers. Perfectionisme, financiële zorgen thuis, een scheiding of het overlijden van een dierbare, slecht slapen, geen pauzes nemen of een inactieve levensstijl… Als je naast dit soort persoonlijke omstandigheden ook nog moeten presteren op het werk, dan kan dat de werkstress behoorlijk vergroten.”
 

Omgaan met werkdruk

Toegegeven, sommige mensen vinden het fijn om het druk te hebben en hebben dat nodig om te presteren. En of werkzaamheden als te hoge werkdruk wordt ervaren, hangt ook af van de wijze waarop iemand met de werkdruk kan omgaan. De een kan nou eenmaal wat makkelijker afstand nemen van het werk of wat makkelijker relativeren dan een ander. Maar op het moment dat de balans tussen de werkbelasting en dat wat je aankan verstoord raakt, ontstaat er werkdruk. En daarmee loop je het risico dat je last krijgt van werkstress en gezondheidsklachten. Dat kunnen fysieke klachten zijn, zoals als een verhoogde bloeddruk, hart- en vaatziekten, hoofdpijn, duizeligheid en verminderde weerstand. Maar ook psychische klachten, zoals somberheid, vermoeidheid en depressie.
 

Kijk naar factoren op het werk én thuis

De cijfers liegen er niet om. Jaarlijks voeren TNO en CBS de nationale enquête arbeidsomstandigheden (NEA) uit onder zo’n 42.000 werknemers. Daaruit blijkt dat 15,9% van de werknemers burn-out klachten heeft. En volgens de Rijksoverheid melden 150.000 tot 300.000 mensen zich jaarlijks ziek vanwege werkstress. Van Hamersveld: “Er zijn heel veel variabelen van invloed op mentale werkdruk. Karakter, persoonlijkheid, hoe iemand voor zichzelf zorgt, de thuissituatie, de leidinggevende, de werkomgeving… Dit is voor iedereen anders. Een voorbeeld: de een krijgt stress van thuiswerken omdat er zoveel afleidingen zijn, de ander vindt het heerlijk. Daarom is het zo ontzettend belangrijk om met je werkgever in dialoog te gaan.”
 

Omstandigheden

Werkdruk kan bijvoorbeeld ontstaan door werk dat niet aansluit bij je opleiding of ervaring, je te weinig tijd hebt voor een opdracht, de eisen te hoog zijn of te zware verantwoordelijkheden hebt. Maar ook omstandigheden kunnen werkdruk vergroten. Denk  aan technische mankementen, conflicten met de leidinggevende, reorganisaties die onzekerheid geven over het wel of niet behouden van de baan, onduidelijkheid over de taakomschrijving, geen vakantie nemen of veeleisende klanten. “Het is dan goed om samen met je leidinggevende te kijken naar waar de werkdruk zit en wat je hieraan kan veranderen. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat je vaker voor jezelf opkomt bij de leidinggevende en leert om nee te zeggen, omdat er gewoon geen werk meer bij kan. Assertiever worden dus. Maar het kan ook liggen aan structureel te laat naar bed gaan of te perfectionistisch opstellen. Het aanpassen van gewoontes kan dan een oplossing zijn.”
 

Werkdruk verlagen

De projecten, workshops en verandertrajecten waar Charly Green bedrijven bij ondersteunt gaan vooral over de bewustwording. “We stimuleren organisaties om in dialoog te gaan, omgevingsfactoren te verbeteren en belemmerende omstandigheden op te sporen. Ook geven we praktische tools voor ontspanning, variërend van mindfulness, trainingen neuroleiderschap , een workshop ‘rust in de drukte’ of letterlijk lessen vanuit de sport; presteren onder druk’. Belangrijkste is als je maar met elkaar een omgeving creëert waarin gezonde gewoontes makkelijker, leuker en toegankelijker worden.”
 

Hoge werkdruk? Dit kan helpen  

1.  Stel jezelf een aantal vragen, zoals: Hoe energiek voel ik mij? Hoe is mijn balans inspanning-ontspanning? Hoeveel werkdruk ervaar ik? Hoe realistisch is dit? Scoor jezelf eens op een schaal van 0 tot 10. Wat valt je daarin op? Waar zou je winst kunnen halen en wat zou je dit kunnen opleveren? Wat is een eerste stap die je zelf al kan zetten?
 

2. Andere vragen rondom het werk waarvan aangetoond is dat die beschermend werken tegen werkstress, zijn: Hoe goed kun je zelf beslissingen nemen over de indeling en uitvoering van je werk? Hoe is de relatie met je leidinggevenden? Met je collega’s? Hoe passen de taken die je doet bij je ambities? Voel je je gewaardeerd?

Check waar voor jou winst te halen valt en bespreek dit op het werk, eventueel met de HR of de OR als je relatie met je leidinggevende niet goed is.


3. Om jezelf en je brein weerbaarder te maken tegen werkdruk, is het daarnaast belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Dat betekent: goed slapen, veel bewegen en zo gezond mogelijk eten. Gebruik daarnaast je werkgeheugen zo effectief mogelijk, onder andere door voldoende pauzes te houden, moeilijke taken als eerste te doen, goed overzicht te houden en je te concentreren op slechts één ding tegelijk. 
 

Doe ook mee met SamenGezond

We zijn hard op weg het grootste gezondheidsprogramma van Nederland te worden. Doe je mee? De voordelen op een rij:

  • SamenGezond beloont gezond gedrag
  • Doe mee met leuke activiteiten en verdien (korting op) populaire producten
  • Het is voor iedereen, dus ook als je niet verzekerd bent bij Menzis

 Meer info  Inloggen