Sportpsycholoog FC Groningen “Gedachten zijn maar gedachten”

Je bent niet wat je denkt, maar je bent wat je doet.

Zo’n 60.000 gedachten gaan er per dag door ons hoofd heen. Zo ook bij de talentvolle voetballers van FC Groningen. In de jeugdopleiding van FC Groningen leren spelers - door middel van training binnen en buiten de lijnen - hoe ze mét (of ondanks) deze gedachten toch zo goed mogelijk kunnen presteren.

Als het gaat om praktische, rationele zaken, zijn die gedachten heel erg nuttig. Dan helpen ze de speler bijvoorbeeld bij het maken van de juiste keuze (“schiet ik die penalty links of rechts van de keeper?”) of bij het evalueren van een prestatie (“dat schot ging zo goed omdat ik er zo hard op heb getraind”). Op andere momenten, als het gaat om subjectieve keuzes of spannende situaties, zitten gedachten juist vaak in de weg. Die gedachten gaan over wat er in het (recente) verleden is gebeurd ("oei dat was een slechte pass") of over wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren ("als ik de bal nu maar niet verlies").

 

Twijfelen en balen

In de jeugdopleiding van FC Groningen leren we spelers - door middel van training binnen en buiten de lijnen - hoe ze mét (of ondanks) deze gedachten toch zo goed mogelijk kunnen presteren. Een keeper die twijfelt of hij een bal wel of niet in zal spelen. Een verdediger die zich afvraagt of hij een kopduel zal winnen. Een middenvelder die baalt van een slechte aanname. En een aanvaller die twijfelt of hij de bal in kansrijke positie af zal leggen óf voor eigen succes zal gaan. Niets menselijks vreemd.

 

De invloed van gedachten

Vaak brengen dergelijke gedachten bepaalde emoties, zoals angst of spanning, teweeg. Die gedachten en emoties beïnvloeden ons gedrag. Of in het geval van de voetballer: zijn voetbalhandelingen. De keeper speelt de bal toch maar lang in plaats van op te bouwen, de verdediger ziet af van het kopduel en zakt een paar meter in, de middenvelder speelt de volgende bal risicoloos terug op de keeper en de aanvaller struikelt over de bal.

Niet alleen onze voetballers laten zich weleens door hun gedachten weerhouden goed te presteren. Gedachten spelen bij veel mensen een belemmerende rol: je wil iets met je baas bespreken, maar je denkt dat hij boos op je zal worden; je wilt meer sporten, maar je denkt dat je dat toch niet vol zal houden; je hebt een belangrijke presentatie, maar je verstand zegt je dat het op een fiasco zal uitdraaien. Alsof ons hoofd in staat is om door een glazen bol de toekomst te voorspellen!

 

Verstand op nul

Om gedachten niet te veel invloed te laten hebben op je gedrag (of voetbalhandelingen) is het belangrijk dat je je verstand niet altijd even serieus neemt. Gedachten zijn maar gedachten. Jouw ‘interne piekerfabriek’ produceert de hele dag door gedachten, maar dat betekent niet dat je er ook de hele dag in aan het werk moet zijn. Geef de strijd met je gedachten op en ga lekker naar ‘buiten’ door te ervaren wat er om je heen zoal is. Wat zie je? Wat hoor je? Wat ruik je? Wat voel je? Je merkt al snel dat er veel meer is om je heen, wanneer je minder aandacht schenkt aan je verstand.

Daarmee geef je jezelf wat ruimte. Ruimte om te doen wat je diep van binnen graag wilt doen. Die lastige situatie bespreken met je baas, een gezonder leven leiden door meer te sporten én die belangrijke presentatie vol enthousiasme ten gehore brengen. Of in het geval van onze voetballers: doen wat het beste is voor jou en je team. Een keeper die aan het begin van een schitterende aanval staat door toch die verdediger in te spelen. De verdediger die vol het kopduel ingaat en deze tot zijn eigen verbazing nog wint ook. De middenvelder die bij de volgende bal opendraait en een aanvaller in de diepte wegstuurt. En de aanvaller die ziet dat de keeper te ver voor zijn doel staat en hem met een prachtig lobje verschalkt.

Je bent niet wat je denkt, maar je bent wat je doet. Dus stroop je mouwen op en ga aan de slag!

 

Tekst door Thomas Waanders, Sportpsycholoog VSPN® - FC Groningen / INTER-PSY