Een maand zonder koffie

Journaliste Sabina Bles ging de uitdaging aan

Journaliste Sabina Bles ging voor SamenGezond de uitdaging aan: een maand lang geen koffie. Was het te doen? “Ik tel de dagen af totdat ik weer een bakkie mag drinken. Dat het me zo zwaar valt, had ik niet verwacht…”

Gisteravond dronk ik heel bewust het laatste kop koffie na een etentje met mijn familie. De week ervoor lukte het me niet om alvast te minderen. Ik had last van jetlag na een prachtvakantie in Amerika. En wat houd je dan op de been als je indut achter je beeldscherm? Juist, cafeïne! Minstens 5 mokken per dag!

Voorbereiding

Hoeveel koffie per dag drink ik gemiddeld en wat doet dat met me? Hoe functioneer ik eigenlijk zonder? Vragen waar ik nooit bij stil sta, maar die opborrelen nu ik deze uitdaging aan ga. Voor mijn geplande stop-dag lees ik online veel over koffie en de effecten ervan. Zo wist ik bijvoorbeeld niet dat gefilterde koffie in de Schijf van Vijf staat. Vier kopjes zwarte filterkoffie zonder suiker is goed, zo adviseert het Voedingscentrum. Dat zijn dan wel 4 bakkies van 125 ml en niet die enorme mokken die ik drink!


Motivatie

Mijn werkdag starten zonder koffie. Het zaterdagochtend-met-krantmomentje zonder koffie. Een vriendinnen-koffiedate zonder koffie. Wordt het ooit nog leuk? Ik lijk wel verslaafd en denk alleen aan de negatieve effecten. Kan ik wel zonder of met minder toe? Daar ben ik vooral erg nieuwsgierig naar. Benieuwd wat deze maand me brengt. 
 

Week 1 zonder koffie: hoofdpijn

Dus op maandagochtend zit ik, een beetje onwennig, achter mijn laptop met een pot thee. De cafeïnevrije koffie laat ik staan, want anders lijkt het net of er niets verandert. Ik ga all the way! Om een uurtje of 3 krijg ik hoofdpijn. Ik snak naar een kop koffie. Lezen gaat moeizaam, m’n ogen vallen dicht. ‘s Avonds moet ik een stukje chocola. Ik kan het niet weerstaan. Wat blijkt? Daar zit cafeïne in. Ik lijk wel een junkie. Na een goede nachtrust begint de volgende dag hetzelfde spel. Ik mis mijn dagelijkse routine: werken met een bak koffie, na de lunch en einde middag een kop… Ik mis mijn mini-breaks. Werken gaat moeizaam, ik ben niet scherp en heb hoofdpijn. Ik smokkel met een paracetamol met coffeïne. Mijn werk moet wel af! Op dag 3 maak ik, flauw van alle thee, een kop warme chocolademelk. Hopelijk zakt mijn hoofdpijn een beetje. ’s Middags werk ik als een zombie. Hoe lang gaat dit nog duren? Op dag 4 wordt de schreeuw om cafeïne iets minder. Maar ik mis vooral die gezellige momenten: het apparaat dat lekker pruttelt en de koffiegeur. Pas op zaterdag voel ik dat het opklaart in mijn hoofd. Dus lekker krantje lezen met een mok rooibosthee.
 

Week 2 zonder koffie: diepe slaap

Wat me opvalt na een week is dat ik heel goed slaap. Diep en vast, dat heb ik lang niet meegemaakt. In deze tweede week roept mijn lijf niet meer om cafeïne, wel om die gezellige momenten. Donderdag heb ik een afspraak met een vriendin. Ik ga aan de verse gemberthee met citroen. Best lekker. Het leuke is, dat ik nieuwe dingen uitprobeer. Ik mis nog steeds de koffie als oppepper, vooral in de middag na de lunch. 
 

Week 3 zonder koffie: veel reacties

Als ik woensdagochtend op de yogamat lig, ruik ik om mee heen versgezette koffie. Het ruikt zo lekker! Mijn ontspanningsoefening kost me moeite. Mijn brein is afgeleid. En als ik zaterdag in de voetbalkantine hoor ‘Koffie, Sabien?’, vraag ik om thee. Verbaast kijken ze me aan, dus vertel ik over mijn uitdaging. Het levert veel reacties op, van ‘ik moet er niet aan denken’ en ‘wat goed van je’ tot ‘voor mij echt geen probleem’.  Leuk om al die gewoontes van mensen te horen.
 

Week 4 zonder koffie: energiek en fris

Echt verrassend hoe goed ik steeds slaap. Wel heb ik een lichte hoofdpijn als ik wakker word. Ik slaap ook zo diep. Zou dat nu door de koffiestop komen? Verder voel ik me deze hele week energiek en fris. Benieuwd hoe dat straks weer gaat. Want ik ga zeker weer koffie drinken, vooral ’s ochtends. Ik ben de dagen aan het aftellen. Zaterdagochtend mag het weer. En als het dan eindelijk zo ver is, zit ik met een grote glimlach achter mijn blauwe, vertrouwde mok. Het smaakt heerlijk!
 

Terugkijkend…

Voor mij zijn er 2 dingen die opvallen: wat heb ik de koffie gemist en wat heb ik heerlijk geslapen. Dus hoe nu verder? Het eerste weekend dronk ik gelijk weer vier koppen per dag, met als gevolg dat ik erg onrustig sliep. Op maandag ben ik dus teruggegaan naar alleen koffie in de ochtend en dat wil ik voorlopig zo laten. De cafeïne doet toch meer met me dan ik had verwacht. Het was een roerige maand, met flink wat stof tot nadenken!
 

Even bellen met het Voedingscentrum

Hoeveel koffie per dag is het beste? Patricia Schutte van het Voedingscentrum legt uit: “Het Voedingscentrum adviseert niet meer dan 400 milligram cafeïne per dag. Dat is vier kopjes koffie van 125 ml. Het meest gezonde is filterkoffie, daarna cups en pads. Koffie met een cafetière raden we af. Deze koffie bevat namelijk teveel cafestol, een stof die het LDL-cholesterol verhoogt. En dat is niet goed voor je bloedvaten. Bij filterkoffie, cups en pads blijft het cafestol in het filter achter. Wist je trouwens dat cafeïne binnen 3 tot 4 minuten in je bloed zit? De effecten hiervan voel je tussen een half uur en tweeëneenhalf uur nadat je koffie hebt gedronken. Per persoon kan dat heel verschillend zijn. Bewezen is wel dat cafeïne je concentratie en prestatie verbetert en dat het vermoeidheid verdrijft. Daarnaast verbetert het een klein beetje je geheugen, alertheid en motivatie. Maar neem je er te veel van – dat verschilt sterk per persoon – dan kan je rusteloos worden, hartkloppingen, angstgevoelens, slaapproblemen en hoofdpijn krijgen. Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, krijgen het advies geen cafeïnerijke producten te nemen of niet meer dan één kopje koffie per dag. Hetzelfde geldt voor jongeren vanaf 14 jaar. Kinderen onder de 13 jaar wordt afgeraden cafeïnerijke dranken te drinken.”