Slapen en stress: niet de beste vrienden

‘Mensen hebben anderhalf uur nodig om tot rust te komen’

Stress en slapen zijn niet elkaars beste vrienden. Wanneer je door stress slecht slaapt, is het gevolg vaak nog meer stress. Maar hoe komt het dat beide zo’n vat op elkaar hebben? En hoe los je dit op?

Veel mensen hebben moeite om een nacht lekker door te slapen. Volgens Kees Kwakman van Slaapcoach.nl klaagt meer dan 50 procent van de Nederlanders over zijn slaap. Moeite met in slaap komen, niet doorslapen en te vroeg wakker worden zijn veelgehoorde klachten. Stress blijkt de grootste boosdoener te zijn, naast geldzorgen en snurkende partners. 
 

Diepe en droomslaap

Een slaapcyclus, die gemiddeld zo’n 90 minuten duurt, kun je verdelen in lichte, diepe en droomslaap. Per nacht maak je vijf van deze cycli mee. ‘In de eerste helft van de nacht is je diepe slaap meer aanwezig’, legt Kwakman uit. ‘Dit is de fase waarin het lichaam het meest herstelt. Wondjes, spierpijn en andere pijntjes krijgen volop de aandacht om op te knappen. Terwijl in de tweede helft van de nacht de droomslaap meer aanwezig is en het herstel van het brein aan de beurt is. Wanneer je dus maar een paar uurtjes slaapt, kom je nooit aan deze droomslaap – en dus het breinherstel – toe. En dat is juist zo belangrijk als je stress ervaart.’
 

Ontspannen lichaam, ontspannen geest

Te veel stress zorgt ervoor dat de hersenen minder goed functioneren. Vooral de hippocampus, die betrokken is bij het geheugen, heeft daar last van. Maar ook de voorste gebieden van de hersenen, die we gebruiken bij functies als plannen en beslissen, lijden onder stress. Om goed te kunnen slapen is echter niet alleen een ontspannen lichaam nodig, maar ook een ontspannen geest.

‘Stress komt hoofdzakelijk door dingen die zich maar ophopen in je hoofd’, aldus Kwakman. ‘Het zijn al die to-do-lijstjes en hoe je deze gaat oplossen. En juist wanneer je rustig in je bed ligt, kom je daaraan toe. Het grote piekeren gaat beginnen, met als gevolg dat je niet slaapt. Het feit dat je minder gaat functioneren en niet zo scherp bent, zorgt vervolgens weer voor stress. En zo kom je in een vicieuze cirkel terecht. Maar gelukkig kun je er in veel gevallen wel wat aan doen.’
 

Begeleiding van de online stress coach

Heb jij vaak last van stress en kun je wel wat hulp gebruiken? Met de online coach in deSamenGezond-app krijg je een steuntje in de rug. De coach stelt je vragen, geeft je praktische tips en helpt je met het behalen van je doelen. Heb je een doel behaald? Dan verdien je SamenGezond-punten. Lees meer »
 

3 tips om beter te slapen bij stress
 

1. Pak je piekermoment

Wacht niet totdat je ‘s avonds in je bed ligt en al die gedachtes maar naar boven komen. Zorg er juist voor dat je overdag je ontspanmomenten pakt. Wat goed werkt, is het inbouwen van een piekermoment overdag. Een moment waarin alles waar je over piekert voorbij mag komen. Pak gerust pen en papier en schrijf je problemen op. En pieker oplossingsgericht, dat werkt zoveel beter dan denken in problemen.
 

2. Rustig afbouwen

Een andere tip is om de dag altijd rustig af te bouwen. Net als een computer is ons brein een harde schijf. Alleen gaat het brein niet meteen uit na een druk op de knop. Mensen hebben anderhalf uur nodig om tot rust te komen. Om ons brein zachtjes aan tot stilstand te laten komen kun je bijvoorbeeld ’s avonds voordat je naar bed gaat mediteren, yoga-oefeningen doen, een wandelingetje maken of een lekker warm bad nemen.  
 

3. Liever niet drinken

En een borrel als slaapmutsje? Dat werkt niet. Onze ‘leverfabriek’ moet dan, terwijl het lichaam wil rusten, nog heel hard doorwerken om de alcohol af te breken. Dat verstoort op zijn beurt weer de andere ‘fabriekjes’ in ons lijf. Met als gevolg minder diep slapen en een slechtere slaapkwaliteit.
 

Hoeveel stress ervaar jij? Doe de test!

Een stressreactie van het lichaam op zich is heel gezond, maar wanneer je langdurig stress ervaart kan het misgaan. Je lichaam krijgt dan geen tijd om te herstellen, waardoor allerlei klachten kunnen ontstaan. Ontdek of jouw stressniveau nog gezond is. Doe de stresstest