Alles over tanden poetsen

Is een elektrische tandenborstel echt beter? Deze en andere vragen over mondverzorging

Veel tandartsen en mondhygiënisten verkiezen een elektrische tandenborstel boven een handtandenborstel. Maar is deze ook echt beter? En wat zijn de verschillen tussen flosdraad, tandenstokers of ragers? We vroegen het aan Mariëlle Nap van het Ivoren Kruis. 

Hoe vaak en hoelang moet je nu eigenlijk poetsen?

“Het advies is om 2 keer per dag 2 minuten je tanden te poetsen met een fluoridetandpasta, volgens de 3 b’s: binnenkant, buitenkant, bovenkant. En dan ’s ochtends na het ontbijt en ’s avonds voor het slapengaan. Die 2 minuten zijn nodig om tandplak te verwijderen en vanwege het laten inwerken van het fluoride. Langer poetsen dan die 2 minuten mag, maar is niet nodig… Het poetseffect neemt af, terwijl het risico dat je bijvoorbeeld je tandvlees beschadigt, groter wordt. Vervang je tandenborstel ook regelmatig, zo om de 3 maanden. Een schone borstel reinigt je gebit beter.”
 

Wat is een goede poetstechniek?

“Bij een handtandenborstel is het belangrijk om een schuine hoek van 45 graden aan te houden. Je plaatst de borstel op je tandvlees en beweegt de borstel zachtjes heen en weer. Oefen vooral niet te veel druk uit, anders kun je de boel beschadigen. Bij een elektrische tandenborstel houd je de borstel enkele seconden stil op de tand of kies. Beweeg de borstel alleen om deze naar de volgende tand of kies te brengen en volg daarbij de vorm van je tanden en kiezen. De elektrische borstel zorgt voor de juiste poetsbeweging. Vraag ook gerust om een poetsinstructie bij je tandarts of mondhygiënist. Veel mensen poetsen namelijk met een elektrische tandenborstel alsof ze met een gewone tandenborstel poetsen.”
 

Waarom is een elektrische tandenborstel beter?

“Uit onderzoek blijkt dat je met een elektrische tandenborstel meer tandplak verwijdert dan met een handtandenborstel (2). Met een elektrische tandenborstel poets je ook makkelijk wat langer. In het onderzoek ging het trouwens specifiek om elektrische tandenborstels met een oscillerende-roterende werking. Bij dit type tandenborstel draait de borstel zowel rond als heen-en-weer. Het zijn tandenborstels met een kleine ronde borstelkop, waarmee je makkelijker op moeilijk bereikbare plaatsen kunt komen. Bijvoorbeeld bij de achterste kiezen. Aan de nieuwste roterende borstels is een pulserende techniek toegevoegd. Hierbij beweegt de borstelkop in een hoge snelheid naar de tand toe. Zo komen de borstelharen beter tussen de tanden en kiezen.”
 

Wat voor soort elektrische tandenborstel heeft de voorkeur?

“Elektrische tandenborstels met een oscillerende-roterende werking zijn het meest effectief. Uit onderzoek blijkt dat deze borstels het beste tandplak verwijderen. Maar zoveel mensen, zoveel wensen. Kies daarom vooral een tandenborstel die bij je past. Sommige mensen vinden een sonische elektrische tandenborstel fijn, omdat de lange ovaalvormige borstelkop veel op een gewone tandenborstel lijkt. Deze tandenborstel gaat heen-en-weer en maakt een zijwaartse beweging. De poetstechniek lijkt dus veel op een gewone tandenborstel. Kies in ieder geval voor een accugeladen elektrische tandenborstel. De exemplaren op batterijen maken een beperkt aantal poetsbewegingen en de kracht van de batterij is gering.” 
 

Is een elektrische tandenborstel ook geschikt voor kinderen?

“Zodra kinderen een tandenborstel kunnen vasthouden, kunnen ze ook elektrisch poetsen. Er zijn speciale elektrische tandenborstels en opzetborstels voor kinderen. Poetsen met een elektrische tandenborstel is leuk voor kinderen en kan bijdragen aan de motivatie om het gebit goed te verzorgen. Zeker voor de ouders is de elektrische tandenborstel een handig hulpmiddel. Met de elektrische tandenborstel kunnen ouders makkelijk en goed napoetsen. Begeleid je kind bij het tandenpoetsen totdat het 10 jaar oud is, pas dan heeft je kind de fijne motoriek om echt goed te poetsen. Dit geldt zowel voor elektrische tandenborstels als voor gewone tandenborstels.”
 

Wat kun je het beste gebruiken? Tandenstokers, flosdraad of ragers?

“Een goede dagelijkse mondhygiëne stopt niet met het poetsen van je tanden. Om de ruimten tussen je tanden en kiezen goed schoon te maken, gebruik je ragers, tandenstokers of flosdraad. Vooral ragers kunnen zeer effectief zijn. Met tandenstokers en flosdraad kun je ook tandplak verwijderen. Maar voor alles geldt: overleg vooral met de tandarts of mondhygiënist om te bepalen wat in jouw geval het beste werkt en vraag om een instructie. Het tussen je tanden reinigen vereist kundigheid. Een handige tip: kijk op www.ivorenkruis.nl voor een gebruikersinstructie van de verschillende hulpmiddelen.”
 

Helpt mondspoeling ook echt?

“Mondspoeling heb je in allerlei varianten. Er is mondwater dat puur en alleen een frisse smaak geeft en er is bijvoorbeeld ook mondwater dat na operaties gegeven wordt en slechts korte tijd gebruikt mag worden. Dat mondwater bevat dan chloorhexidine en doodt naast de slechte bacteriën ook bacteriën die juist goed zijn voor je mond. Mondspoelmiddelen met antibacteriële eigenschappen kunnen een bijdrage leveren aan een goede mondhygiëne. Dit type spoelmiddel kan helpen de ontwikkeling van tandplak te verminderen en de conditie van het tandvlees te verbeteren. Spoelen is echter geen vervanging van het tandenpoetsen. Je gebruikt het als aanvulling op de dagelijkse mondverzorging.”
 

Is er nog verschil in soorten tandpasta’s, of voldoen ze allemaal wel?

“Kies in ieder geval een tandpasta met fluoride. Bij de A-merken kun je ervan uitgaan dat de tandpasta’s allemaal doen wat ze beloven. Wie bijvoorbeeld last heeft van gevoelige tanden, kan een tandpasta tegen gevoelige tanden kiezen. Welke precies, is een kwestie van uitproberen. Alleen jij voelt of de tandpasta werkt.”
 

Hoe kun je in je voedingspatroon rekening houden met je gebit?

“Suiker kan gaatjes veroorzaken en zuren in het eten en drinken kunnen het glazuur van je tanden en kiezen aantasten (tanderosie). Beperk daarom het gebruik van suiker en eet of drink maximaal 7 keer per dag. Dat zijn 3 hoofdmaaltijden en maximaal 4 keer een tussendoortje. Een goede tip: na eten of drinken minstens 2 uur niets nemen. Dan heeft je speeksel voldoende tijd om te herstellen.

Water, thee en koffie zijn niet schadelijk voor je gebit en kun je zoveel drinken als je wilt. Als je er tenminste geen suiker in doet. Ga ook voor controle naar de tandarts of mondhygiënist. Hij of zij kijkt je gebit goed na en begeleidt je bij een goede mondhygiëne.”
 

Bronnen
(1) Mariëlle Nap, secretaris van het wetenschappelijk Adviescollege Preventie Mond- en Tandziekten van het Ivoren Kruis.
(2) Manual versus powered toothbrushing for oral health (Review), 2005, Robinson PG, Deacon SA, Deery C, Heanue M, Walmsley AD, Worthington HV, Glenny AM, Shaw WC,